Oyunlardan Ürün Dersleri: Oyuncu Neden Geri Gelir?

Tycoon ve simülasyon oyunlarına zaafım var. Bir üretim zinciri kurmak, onu büyütmek, optimize etmek... Saatler su gibi akar.

Bir gün fark ettim ki oyun oynarken artık sadece oynamıyorum; söküyorum. "Bu döngü beni neden bırakmıyor? Bu ödül neden tam bu saniyede geldi? Bu ekonomi nasıl dengelenmiş?"

O sorularla birlikte oyunlar benim için bir eğlence olmaktan çıkıp ürün laboratuvarına dönüştü. Çünkü oyunlar, ürün dünyasının en acımasız pazarında yaşar: kimse bir oyunu kullanmak zorunda değildir. İş yazılımını mecburiyetten açarsınız; oyunu sadece istediğiniz için. Bu yüzden oyun tasarımcıları, insan motivasyonu konusunda herkesten önde gitmek zorunda kaldı.

Oyunlardan ürüne taşınan dört ders

1. Döngü, özellikten önce gelir. İyi oyunun kalbinde basit bir çevrim vardır: eylem → ödül → gelişim → yeni eylem. Oyuncu bu çarkın içinde döner. Ürünler için karşılığı: kullanıcınızın temel döngüsü ne? Açıyor, ne yapıyor, karşılığında ne alıyor, neden yarın yine açsın? Bu döngüyü tek cümleyle yazamıyorsanız, özellik listeniz ne kadar uzun olursa olsun ürününüz bir çark değil, alet çantasıdır.

2. İlerleme hissi, ilerlemenin kendisinden önemlidir. Oyunlar küçük ilerlemeleri bile görünür kılar: bar dolar, seviye atlanır, rozet düşer. Çoğu ürün ise kullanıcının ilerlemesini hiç göstermez: ilk değer ânını çoktan geçmiş, beş projesini tamamlamış kullanıcı, ilk gün ki ekranın aynısına bakar. İnsan, yol aldığını görmek ister. Gösterin.

3. Zorluk eğrisi, onboarding'in atasıdır. Hiçbir iyi oyun ilk dakikada tüm mekanikleri anlatmaz; oyuncu yaparak, tam ihtiyaç anında öğrenir. İlk gün gösterilen sekiz özellikli ürün turu, oyun dünyasında "birinci bölümde final boss" demektir: kimse ikinci bölüme geçmez.

4. Ekonomi dengelenmezse oyun ölür. Oyun içi ekonomide enflasyon olursa (ödüller kolaylaşır, her şey bollaşır) anlam çöker ve oyuncu gider. Ürünlerde de aynı: bildirimlerin enflasyonu, rozetlerin enflasyonu, "premium" etiketinin enflasyonu... Bir şeyin değeri, kıtlığıyla korunur. Her şeyi öne çıkaran ürün, hiçbir şeyi öne çıkarmamıştır.

Ama bir sınır var: manipülasyon çizgisi

Oyunlaştırmanın karanlık tarafını da bilmek gerek. Aynı teknikler, kullanıcının iyiliği için de bağımlılık için de kullanılabilir.

Benim çizgim şu: oyun mekaniği, kullanıcının zaten yapmak istediği şeyi kolaylaştırıyorsa etiktir; yapmak istemediği şeye tuzaklıyorsa değildir. İlerleme barı, alışkanlık kurmak isteyene destektir. Suni kıtlık sayacı ise karar baskısı; o çizgiyi geçmemeye çalışırım.

Oyunlar bize kullanıcının nasıl motive olduğunu öğretiyor. O bilgiyle ne yapacağımız ise oyun tasarımının değil, karakterin konusu.

---

Sizi en son hangi oyun "bir tur daha" dedirtti? O dürtünün mekaniğini sökerseniz, kendi ürününüz için bir ders bulursunuz, hem de bedava.